मूग डाळ, तूर डाळ, चणा डाळ, उडीद डाळ यासारख्या अनेक प्रकारच्या डाळी आहेत, ज्या प्रथिनांचा उत्तम स्रोत आहेत. पण तरीही प्रश्न पडतो की डाळ भात की चपाती?

वजन वाढणं (Obesity) आणि शरीर बेढब दिसणं ही एक गंभीर समस्या बनली आहे. आजकाल बहुतेक लोक वाढत्या वजनामुळे त्रस्त आहेत. अर्थात, वजन कमी करणे सोपे काम नाही, परंतु व्यायाम आणि सकस आहार घेऊन यापासून सुटका मिळवता येते. (Weight loss) वजन कमी करण्यासाठी डाएटचा विचार केला तर बाजारात खाण्यापिण्याचे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत, त्यामुळे संभ्रम निर्माण होतो की काय खावे? वजन कमी करण्यासाठी प्रोटीनयुक्त पदार्थांचे सेवन केले पाहिजे, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. 
चिकन आणि अंडी हे प्रथिनांचे मजबूत स्त्रोत मानले जातात परंतु ते दररोज खाऊ शकत नाहीत. आपण रोजच्या आहारात डाळी नक्कीच खाऊ शकता. मूग डाळ, तूर डाळ, चणा डाळ, उडीद डाळ यासारख्या अनेक प्रकारच्या डाळी आहेत, ज्या प्रथिनांचा उत्तम स्रोत आहेत. पण तरीही प्रश्न पडतो की डाळ भात की चपाती? वजन कमी करण्यासाठी सर्वोत्तम काय आहे? या प्रश्नाचे उत्तर देत आहेत पोषणतज्ञ आणि आहारतज्ञ शिखा अग्रवाल शर्मा.
डाळी प्रोटिन्सचा भंडार आहेत

डाळी हे प्रथिनांचे भांडार आहे, 1 वाटी डाळ 7 ग्रॅम प्रथिने देते. तांदळात बी कॉम्प्लेक्स जीवनसत्त्वे असतात आणि ते कार्बोहायड्रेट्सचा स्रोत आहे. जेव्हा तुम्ही कोणतेही जेवण एकत्र शिजवता, म्हणजे एक धान्य आणि एक डाळ, तेव्हा त्या जेवणाची प्रथिने गुणवत्ता सुधारते. चपाती, डाळ यांचेही तसेच आहे. त्यामुळे नुसत्या गव्हाच्या चपात्यांऐवजी ज्वारी, बाजरी, नाचणी, सोयाबीन, मूग डाळ अशा पदार्थांनी चपाती बनवा. एखाद्या व्यक्तीने 1 वाटी डाळीबरोबर मल्टीग्रेन रोटी खाल्ल्यास त्याला फायबर, प्रोटीन, बी कॉम्प्लेक्स जीवनसत्त्वे मिळतात, ज्यामुळे वजन कमी होण्यास मदत होते.

दिवसभरात खूप घाम येतो? चिपचीपे अंग, दुर्गंधानं हैराण असाल तर या टिप्स वापरा, घाम येणं होईल कमी

वजन कमी  करण्यासाठी फायदेशीर चपाती

चपाती कार्बोहायड्रेट्सचा एक चांगला स्त्रोत आहे, जो तुम्हाला भरपूर ऊर्जा प्रदान करू शकतो आणि तुम्हाला पूर्ण ठेवू शकतो. एक रोटी तुमच्या शरीराला विविध जीवनसत्त्वे आणि खनिजे जसे की व्हिटॅमिन बी, ई आणि तांबे, जस्त, आयोडीन, मॅंगनीज, सिलिकॉन यांसारखी खनिजे देते. तुम्ही बीन्स, गाजर, पालक यांसारख्या शिजवलेल्या भाज्या चिरून पीठात घालू शकता.
चपाती बनवण्यासाठी गव्हाचे पीठ वापरावे आणि तुपाबरोबर खावे. नाचणीचे पीठ, सोयाबीनचे पीठ, चण्याचे पीठ, बाजरी यांसारखे इतर पीठ पिठात मिसळणे देखील चांगली कल्पना आहे.

अचानक किडनी खराब होण्यास कारणीभूत ठरतात १० सवयी; आजपासूनच बदला, अन्यथा...

वजन कमी करण्याासाठी उत्तम भाताचं सेवन

चपातीपेक्षा तांदळात फायबर, प्रोटीन आणि फॅट कमी असते. भातामध्ये स्टार्च असल्याने ते पचायला सोपे असते आणि त्यात फोलेटचे प्रमाणही जास्त असते. पण वजन कमी करण्याच्या दृष्टिकोनातून चपाती हा एक पसंतीचा पर्याय आहे. जर तुम्हाला जेवणात भात लागतच असेल तर तुम्ही डाळींचाही भातासह आहारात समावेश करायला हवा. 
प्रथिने आणि फायबर व्यतिरिक्त, डाळीमध्ये मॅग्नेशियम आणि फोलेट भरपूर प्रमाणात असतात, जे हृदयाच्या आरोग्यासाठी देखील चांगले असतात. तांदूळ आणि चपातीपेक्षा डाळीमध्ये जास्त प्रथिने आणि अमीनो अॅसिड असते. जर आपण अधिक फायबर शोधत असाल तर डाळ चपाती हे आवडते खाद्य संयोजन आहे. तुमचे ध्येय वजन कमी करणे किंवा संपूर्ण आरोग्य सुधारणे हे असले तरी, तुमच्या आहारात विविध प्रकारचे धान्य समाविष्ट केल्याने तुमच्या आतड्याचे आरोग्य सुधारू शकते.