कोलेस्ट्रॉल हा एक घाणेरडा पदार्थ आहे जो रक्तवाहिन्यांमध्ये जमा होतो. हे अनेक रोगांचे मूळ आहे. कोलेस्टेरॉल कमी करण्यासाठी तुम्ही व्यायाम करणे आणि सकस आहार घेणे महत्त्वाचे आहे. डॉक्टर कोलेस्ट्रॉल कमी करणारी औषधेही सुचवतात.
कोलेस्ट्रॉल नक्की काय हा प्रश्न अनेकांना पडतो तर सोप्प्या शब्दांत सांगायचे झाले तर Cholesterol हा एक धोकादायक पदार्थ आहे जो मेणासारखा दिसतो आणि रक्ताच्या नसांमध्ये जमा होतो. त्याची पातळी वाढल्याने Heart Attack, Heart Stroke आणि हृदयाशी निगडीत अन्य समस्यांचा धोका वाढतो कारण कोलेस्ट्रॉल नसांमध्ये जाऊन साचल्यामुळे नसांमधील Blood circulation थांबतं किंवा कमी होतं. हेच वाईट कोलेस्ट्रॉल म्हणजेच (LDL Cholesterol) आरोग्यासाठी हानिकारक आहे. अनेकांना सतावणारा अजून एक प्रश्न म्हणजे कोलेस्ट्रॉल कसे कमी करावे? लक्षात ठेवा की जास्त फॅट असणारे पदार्थ खाल्ल्याने कोलेस्ट्रॉल वाढते. जर तुमच्या शरीरातील कोलेस्ट्रॉलची पातळी जास्त असेल तर ती कमी करण्यासाठी तुम्ही तुमच्या आहारात बदल करायला हवा आणि व्यायामावर देखील लक्ष द्यायला हवे. याशिवाय कोलेस्ट्रॉल कमी करणारी औषधे देखील उपलब्ध आहेत, जी तुम्हाला मदत करू शकतात. तुम्ही ती डॉक्टरांच्या सल्ल्याने घेऊ शकता.
कोलेस्ट्रॉल लेव्हल किती असायला हवी?
उत्तम आरोग्यासाठी, कोलेस्ट्रॉल LDL पातळी 70 मिलीग्रॅम प्रति डेसीलिटर (mg/dL) पेक्षा कमी असावी. जर तुमची एचडीएल कोलेस्ट्रॉल पातळी 40 mg/dL पेक्षा जास्त असेल, तर तुम्हाला एथेरोस्क्लेरोसिस, हृदयरोग आणि हार्ट स्ट्रोकचा धोका जास्त असतो. तर मंडळी, नक्की आपली कोलेस्ट्रॉल पातळी तपासा आणि ती कमी करण्यासाठी अवश्य प्रयत्न करा.
कोलेस्ट्रॉल कमी करणारे बेस्ट औषध
हार्वर्ड हेल्थच्या मते, कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यासाठी पाच प्रकारची औषधे आहेत. मात्र एलडीएल कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यासाठी स्टॅटिन (Statin drug) औषधांना प्राधान्य दिले जाते. अंदाजानुसार, या एका औषधाच्या 10 गोळ्या मेडिकल स्टोअरमध्ये 24 रुपयांना मिळतात, म्हणजे 2.5 रुपयांमध्ये कोलेस्ट्रॉल कमी करता येऊ शकते. या गोळ्यांच्या सेवनाने तुमच्या शरीरातील कोलेस्ट्रॉलची पातळी हळूहळू घटण्यास मदत होईल आणि तुम्ही पुन्हा एकदा कोलेस्ट्रॉल फ्री आयुष्य जगू शकता.
स्टॅटिन म्हणजे नक्की काय?
स्टॅटिनला HMG-CoA रिडक्टेज इनहीबिटर देखील म्हणतात. त्यात लोवास्टाटिन (मेवाकोर), सिमवास्टाटिन (झोकोर), प्रवास्टाटिन (प्रवाचोल), फ्लुवास्टाटिन (लेस्कोल), एटोरवास्टाटिन (लिपिटर) आणि रोसुवास्टाटिन (क्रेस्टर) यांचा समावेश असतो.
स्टॅटिन काम कसे करते?
स्टॅटिन्स हे HMG-CoA रिडक्टेज नावाच्या एन्झाइमला ब्लॉक करतात, जे कोलेस्ट्रॉल वाढवण्याचे काम करतात. Statins तुमच्या LDL कोलेस्ट्रॉलची पातळी कमी करतात. ते धमन्या (एथेरोस्क्लेरोसिस) कडक होण्याचा धोका कमी करतात तसेच हृदयविकाराचा झटका किंवा हार्ट स्ट्रोकची शक्यता कमी करतात. याच कारणामुळे कोलेस्ट्रॉलने ग्रस्त असलेल्या लोकांसाठी स्टॅटिनची शिफारस केली जाते. कारण यामुळे होणारे परिणाम हे अधिक प्रभावी असून अधिकाधील रुग्णांमध्ये याचे सकारात्मक परिणाम दिसून येतात.
Ezetimibe आहे प्रभावी
जेव्हा स्टॅटिन घेतल्याने कोणताही फायदा होत नाही तेव्हा डॉक्टर कधीकधी Ezetimibe हे औषध लिहून देतात. हे औषध आतड्यांमधून कोलेस्ट्रॉलचे शोषण रोखते. हे औषध Zetia या ब्रँड नावाने विकले जाते. जेव्हा ते सिमावास्टेटिनसोबत एकत्र केले जाते तेव्हा ते वायटोरिन म्हणून ओळखले जाते. तर मंडळी, अशी आहेत ही औषधे जी कोलेस्ट्रॉलपासून तुमचे संरक्षण करू शकतात. ही सर्व औषधे मान्यताप्राप्त असून तुम्हाला कोलेस्ट्रॉलपासून दूर ठेवण्यास आणि त्याची पातळी वाढू न देण्यास मदत करतात.
टीप : हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी असून यातून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा केला गेलेला नाही. अधिक जास्त माहितीसाठी नेहमी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य ते उपचार करा
